ورشة افتراضية لبناء منظمات مدنية آمنة ومناهضة لخطاب الكراهية في العراق

من السياسة إلى الممارسة.. اختتام ورشة افتراضية لبناء منظمات مدنية آمنة ومناهضة لخطاب الكراهية في العراق
تقرير خبري : انتصار الميالي
اختتمت منظمات المجتمع المدني أعمال الورشة الافتراضية التفاعلية التي أقيمت تحت عنوان “من السياسة على الورق إلى منظمات آمنة”والتي نفذتها شبكة المرأة للسلام، والمخصصة لتطوير السياسات المؤسسية للشبكات ومنظمات المجتمع المدني. وجمعت الورشة التي استمرت على مدار يومين 3 – 4 تشرين الاول 2026 وحملت شعار “كيف نُطوّر ونناصر ونلتزم؟”، نخبة من المدافعات والفاعلين المدنيين بهدف خلق فضاء مدني آمن، ومناهضة خطاب الكراهية والتحرش داخل البيئات المؤسسية.
وقد ركزت الورشة، التي يسرها الخبير هـەردي شكر محمود عبر منصة “زوم”، على بناء قدرات المنظمات وتزويدها بالأدوات اللازمة للتحول من الأطر النظرية والسياسات المكتوبة إلى الممارسة الفعلية والالتزام المؤسسي المستدام.
بدأت الجلسات في اليوم الاول بافتتاحية تفاعلية وعرض نتائج الاستبيان القبلي وتشخيص الواقع والخارطة القانونية، مع الاتفاق على مدونة سلوك خاصة لضمان بيئة تشاركية محترمة، كما جرى التركيز على أهمية السياسات الداخلية، حيث ناقش المشاركون أسباب تحول السياسات الداخلية إلى جزء لا يتجزأ من الإدارة الرشيدة، ودورها الحاسم في حماية العاملين والمستفيدين وتعزيز مصداقية المنظمة في الفضاء العام.
كما تم استعراض ومناقشة التشريعات في ضوء القانون العراقي والمعايير الدولية، مع تطبيق تمرين عملي مميز لقياس “ميزان حرارة خطاب الكراهية”. حيث تم توزيع الحضور في مجموعات عمل لتحليل سياسات وافكار مستمدة من بيئة العمل المحلية، وتفكيك مكونات “السياسة الجيدة” وعناصرها العشرة الأساسية، قبل أن يختتم اليوم بوجبات عمل ومراجعات داخلية للمنظمات المشاركة.
في اليوم الثاني وحول صياغة السياسات والالتزام الفعلي وتقديم تجارب دولية ملهمة ومتنوعة ابتدأ المدرب بملخص سريع لنتائج اليوم الأول لاستلهام أفضل الممارسات ومقارنتها بالواقع المحلي، والبناء السريع للمنظومة، حيث تميز المشاركات والمشاركون بتفاعلهم في ورشة عمل تطبيقية لصياغة معالم “السياسة النموذجية للشبكة”، لتوحيد الرؤى والجهود المشتركة، وكيفية العمل والممارسة والمناصرة عبر تحديد ثلاثة مستويات أساسية للمناصرة من أجل تبني السياسات بشكل واقعي لمواجهة التحديات وحل المشكلات، وتوج ممثلي المنظمات والشبكات المشاركة في التدريب جهودهم بمراجعة “مدونة السلوك المشتركة” والإعلان عن التزامات مؤسسية واضحة والتوقيع الإلكتروني عليها، مع ضرورة وضع جدول زمني لمتابعة التنفيذ وتقييم الأثر وفق فترات زمنية تحددها الشبكة أو المنظمات.
وقد ركزت الورشة في مخرجاتها على تمكين المنظمات والشبكات رقمياً ومعرفياً عبر مناقشة ومراجعة المدونات أو السياسات المتخصصة والصادرة عن الشبكة أو في المنظمات، لا سيما تلك المتعلقة بالانتقال “من العنف الرقمي إلى الحماية الفاعلة”، مما يمثل خطوة متقدمة نحو صياغة بيئة عمل مدنية عراقية آمنة، عادلة، وخالية من كل أشكال التمييز أو التحرش.
#شبكة_المرأة__للسلام
#WPN
مؤسسه معا لحياه افضل
بابل

From Policy to Practice: Virtual Workshop Concludes on Building Safe Civil Society Organizations and Countering Hate Speech in Iraq
News Report by Intisar Al-Mayali
Civil society organizations have concluded an interactive virtual workshop titled “From Policy on Paper to Safe Organizations.” Implemented by the Women’s Network for Peace, the workshop focused on developing institutional policies for networks and civil society organizations. Held over two days (October 3–4, 2026) under the theme “How Do We Develop, Advocate, and Commit?”, the event brought together a group of women human rights defenders and civil society actors with the aim of creating a safe civic space and countering hate speech and harassment within institutional environments.
Facilitated by expert Hardi Shukr Mahmoud via Zoom, the workshop focused on capacity building and equipping organizations with the necessary tools to transition from theoretical frameworks and written policies to actual practice and sustainable institutional commitment.
Sessions on the first day began with an interactive opening, a presentation of pre-workshop survey results, and an assessment of the current landscape and legal framework. Participants agreed on a code of conduct to ensure a respectful, participatory environment. Emphasis was also placed on the importance of internal policies; participants discussed why internal policies are integral to good governance and highlighted their crucial role in protecting staff and beneficiaries while enhancing the organization’s credibility in the public sphere. Legislation was reviewed and discussed in the context of Iraqi law and international standards, featuring a distinctive practical exercise designed to gauge the “hate speech thermometer.” Attendees were divided into working groups to analyze policies and ideas drawn from the local work environment and to deconstruct the components of a “good policy”—specifically its ten core elements. The day concluded with working meals and internal reviews by the participating organizations.
The second day focused on policy drafting, actual commitment, and the presentation of diverse, inspiring international experiences. The trainer began with a quick summary of the first day’s findings to draw upon best practices, compare them with the local reality, and rapidly build the framework. Participants engaged actively in a workshop to draft the outlines of a “model network policy,” aiming to unify visions and joint efforts. They also addressed operational methods and advocacy strategies by identifying three key levels of advocacy necessary for the realistic adoption of policies to tackle challenges and resolve problems. Representatives of the participating organizations and networks culminated their efforts by reviewing the “Joint Code of Conduct,” announcing clear institutional commitments, and signing the document electronically; they also emphasized the need to establish a timeline for monitoring implementation and evaluating impact based on schedules determined by the network or the organizations themselves. The workshop’s outcomes focused on digitally and knowledgeably empowering organizations and networks by discussing and reviewing specialized codes of conduct or policies issued by the network or the organizations themselves—particularly those addressing the transition “from digital violence to effective protection.” This represents a significant step toward shaping a safe and equitable Iraqi civil society work environment, free from all forms of discrimination or harassment.
#Women_Peace_Network
#WPN
Together for a Better Life Foundation
Babil

لە سیاسەتەوە بۆ پراکتیک: وۆرک شۆپی مەجازی کۆتایی هات لەسەر بنیاتنانی ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی بە قسەی سەلامەت و دژە ڕق و کینە لە عێراق

ڕاپۆرتی هەواڵ: ئینتیسار ئەلمەیالی
ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی کۆتاییان بە وۆرک شۆپی مەجازی کارلێککارانەیان هێنا بە ناوی “لە سیاسەتی کاغەزەوە بۆ ڕێکخراوە سەلامەتەکان” کە لەلایەن تۆڕی ژنان بۆ ئاشتی ڕێکخرابوو. وۆرک شۆپەکە کە تایبەتە بە پەرەپێدانی سیاسەتی دامەزراوەیی بۆ تۆڕەکان و ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی، لە ماوەی دوو ڕۆژدا، ٣-٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦، لە ژێر تەوەری “چۆن پەرەپێبدەین، داکۆکی لێدەکەین و پابەندبین؟” کۆمەڵەیەکی هەڵبژێردراوی ژنانی داکۆکیکار و ئەکتەرانی کۆمەڵگەی مەدەنی کۆکردەوە بۆ دروستکردنی فەزای مەدەنی سەلامەت و بەرەنگاربوونەوەی قسەی ڕقاوی و هەراسانکردن لەناو ژینگە دامەزراوەییەکان.

وۆرکشۆپەکە کە لەلایەن هێردی شوکر مەحمود شارەزا لە ڕێگەی زوومەوە ئاسانکاری بۆ کرا، تیشک خرایە سەر بنیاتنانی تواناکانی ڕێکخراوەکان و تەیارکردنیان بە کەرەستەی پێویست بۆ گواستنەوە لە چوارچێوەی تیۆری و سیاسەتی نووسراوەوە بۆ جێبەجێکردنی کردەیی و پابەندبوونی دامەزراوەیی بەردەوام.

دانیشتنەکانی ڕۆژی یەکەم بە کردنەوەی کارلێککارانە دەستی پێکرد، کە ئەنجامی ڕاپرسییەکەی پێش توێژینەوەکە و هەڵسەنگاندنێک بۆ دۆخی ئێستا و تێڕوانینێکی گشتی بۆ چوارچێوەی یاسایی پێشکەشکرا. ڕێسایەکی ڕەفتاری ڕێککەوتن کرا بۆ دەستەبەرکردنی ژینگەیەکی ڕێزدار و بەشداریکردن. جەخت لەسەر گرنگی سیاسەتە ناوخۆییەکان کرایەوە، بەشداربووان باسیان لەوە کرد کە بۆچی بوونەتە بەشێکی دانەبڕاو لە حوکمڕانی باش و ڕۆڵی چارەنووسسازیان لە پاراستنی فەرمانبەران و سودمەندان و بەرزکردنەوەی متمانەی ڕێکخراو لە کایەی گشتیدا.

لەژێر ڕۆشنایی یاساکانی عێراق و پێوەرە نێودەوڵەتییەکان پێداچوونەوە بە یاسادانان کرا و گفتوگۆی لەسەر کرا. مەشقێکی پراکتیکی ناوازە بۆ پێوانەکردنی “گەرماپێوەرەکەی قسەی ڕقاوی” ئەنجامدرا. بەشداربووان دابەشکرابوون بەسەر گروپی کارکردندا بۆ شیکردنەوەی ئەو سیاسەت و بیرۆکەیانەی کە لە ژینگەی کاری ناوخۆییەوە وەرگیراون و بۆ وێرانکردنی پێکهاتەکانی “سیاسەتی باش” و دە توخمە جەوهەرییەکەی. ڕۆژەکە بە دانیشتنی کار و پێداچوونەوەی ناوخۆیی بۆ ڕێکخراوە بەشداربووەکان کۆتایی هات. لە ڕۆژی دووەمدا، بە گرنگیدان بە داڕشتنی سیاسەت، پابەندبوونی پراکتیکی، و پێشکەشکردنی ئەزموونە نێودەوڵەتییە ئیلهامبەخش و هەمەچەشنەکان، ڕاهێنەرەکە بە کورتەیەک لە دەرئەنجامەکانی ڕۆژی یەکەم دەستیپێکرد. ئەم پوختەیە ئامانجی وەرگرتنی ئیلهام بوو لە باشترین پراکتیزەکان و بەراوردکردنیان لەگەڵ چوارچێوەی ناوخۆیی، ئاسانکاری بۆ گەشەسەندنی خێرای سیستەمەکە. بەشداربووان چالاکانە بەشدارییان لە وۆرک شۆپێکی پراکتیکیدا کرد بۆ داڕشتنی پارامێتەرەکانی “سیاسەتی تۆڕی مۆدێل”. ئەم سیاسەتە ئامانجی یەکخستنی دیدگا و هەوڵە هاوبەشەکان بوو، کە چۆنیەتی کارکردن، پراکتیزەکردن و داکۆکیکردن دەخاتە ڕوو. وۆرک شۆپەکە سێ ئاستی بنەڕەتی داکۆکیکردن دەستنیشانکرا بۆ ئەوەی بە شێوەیەکی واقیعی سیاسەتەکان بۆ چارەسەرکردنی ئاستەنگەکان و چارەسەرکردنی کێشەکان بگرێتەبەر. نوێنەرانی ڕێکخراو و تۆڕە بەشداربووەکان هەوڵەکانیان بە پێداچوونەوە بە “کۆدێکی هاوبەشی ڕەفتاری”، ڕاگەیاندنی پابەندبوونی دامەزراوەیی ڕوون و واژۆکردنی ئەلیکترۆنییان گەیشتە لوتکە. هەروەها هێڵێکی کاتی بۆ چاودێریکردنی جێبەجێکردن و هەڵسەنگاندنی کاریگەرییەکان دامەزرا، لەگەڵ چوارچێوەی کاتیی تایبەت کە لەلایەن تۆڕەکە یان ڕێکخراوەکانەوە دیاری دەکرا.

دەرئەنجامەکانی وۆرکشۆپەکە لەسەر بەهێزکردنی ڕێکخراوەکان و تۆڕەکان لە ڕووی دیجیتاڵی و فیکرییەوە بوو لە ڕێگەی گفتوگۆ و پێداچوونەوە بە کۆد و سیاسەتە تایبەتمەندەکان کە لەلایەن تۆڕەکەوە یان لەناو ڕێکخراوەکانەوە دەرچوون. ئەمەش بە تایبەتی پەیوەندی بە گواستنەوەی “لە توندوتیژی دیجیتاڵییەوە بۆ پاراستنی کاریگەر” هەبوو، کە نوێنەرایەتی هەنگاوێکی بەرچاو دەکات بەرەو دروستکردنی ژینگەیەکی کۆمەڵگەی مەدەنی عێراقی سەلامەت و دادپەروەرانە و گشتگیر، دوور لە هەموو جۆرە جیاکاری و هەراسانکردنێک.

#تۆڕی_ئافرەتان بۆ_ئاشتی
#WPN
پێکەوە بۆ بنەمایەکی ژیانی باشتر
بابل